Băn khoăn việc lớn, việc nhỏ phải báo cáo Thủ tướng
Ngày: 21.05.2018
Ngày làm việc thứ hai của kỳ họp thứ 5, sáng 22-5, Quốc hội thảo luận tổ để đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) và ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và NSNN những tháng đầu năm 2018 (trong đó có kết hợp thảo luận cùng Báo cáo về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2017). Đồng thời thảo luận về Quyết toán NSNN năm 2016.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đơn vị tỉnh Kiên Giang tiếp tục làm Tổ trưởng Tổ 19 gồm các tỉnh Kiên Giang, Lâm Đồng, Đắc Nông và Bình Thuận.

Qua thảo luận, các đại biểu cơ bản đồng tình với các kết quả đạt được trong năm 2017, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng kinh tế đạt mức 6,81%, cao nhất từ năm 2011 đến nay, cả 03 khu vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng và dịch vụ đều có sự tăng trưởng. Cơ cấu kinh tế dịch chuyển tích cực. Các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và xã hội được củng cố. Môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp tư nhân. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; hoạt động đối ngoại, kinh tế đối ngoại diễn ra sôi động. Các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ, lao động, việc làm... có những chuyển biến tốt hơn, an sinh xã hội được quan tâm. Đạt được kết quả trên là nhờ sự chỉ đạo tích cực và thực hiện quyết liệt các giải pháp của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương; sự giám sát thường xuyên của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, các trụ cột tăng trưởng kinh tế chưa thật bền vững; quy mô GDP còn thấp so với dự kiến xây dựng Kế hoạch 5 năm 2016-2020, mô hình tăng trưởng chính chủ yếu dựa vào khai thác dầu khí, than, kiều hối và đóng góp của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; công nghiệp chế biến có nhiều đóng góp nhưng mới chỉ dừng lại ở khâu gia công, chưa phải là công nghệ cao.

Kết quả thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) chưa đạt mục tiêu đề ra; xuất khẩu còn phụ thuộc lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, chiếm tỷ trọng 72%… Thu cân đối NSNN năm 2017 vượt 76,48 nghìn tỷ đồng (6,3%) so với dự toán; tuy nhiên, ngân sách trung ương bị hụt thu; số tăng thu chủ yếu là tăng thu ngân sách địa phương và phần lớn là từ đất, dầu thô, cổ tức và lợi nhuận còn lại của DNNN mà không xuất phát từ khu vực sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Nợ đọng thuế năm 2017 là 73.145 tỷ đồng, tuy giảm so với năm 2016 nhưng còn lớn, chiếm 7,6% tổng thu nội địa nhưng chưa được báo cáo rõ về nguyên nhân, giải pháp chống thất thu, nâng cao hiệu quả công tác thu NSNN. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản, vốn trái phiếu Chính phủ chậm; số chuyển nguồn NSNN còn khá lớn, kéo dài phản ánh không đúng số thực thu, thực chi ngân sách địa phương; quản lý, sử dụng tài sản công chưa chặt chẽ, qua một số vụ việc đã phát hiện thất thoát lớn, phải xử lý trách nhiệm hình sự cả cán bộ ở cơ quan địa phương và trung ương.

Có ý kiến đề nghị Chính phủ báo cáo thêm về công tác phòng, chống tham nhũng, đặc biệt là kết quả thu hồi tiền, tài sản thất thoát do tham nhũng, kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;... Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng, báo cáo của Chính phủ chưa nêu một cách toàn diện nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu và các cơ quan chịu trách nhiệm trong thực hiện các nhiệm vụ trong kế hoạch năm 2017. Đề nghị Chính phủ báo cáo cụ thể hơn về việc ban hành các nghị định được giao để triển khai các luật trong thời gian qua (như Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Thống kê, Luật Dược...); kết quả thực hiện tinh gọn bộ máy hành chính; việc phát triển kinh tế biển kết hợp với quốc phòng, an ninh...

Việc triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển KT-XH năm 2018, các đại biểu đồng tình trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế đặt ra nhiều thách thức như, động lực tăng trưởng dựa vào một số yếu tố như trong năm 2017 sẽ khó lặp lại. Việc một số nước lớn quay lại áp dụng các chính sách bảo hộ và các biện pháp cực đoan khó lường, áp thuế chống bán phá giá đối với cá tra, những căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, việc các nước nhập khẩu áp dụng tiêu chuẩn cao về quản lý chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm… có thể ảnh hưởng đến hoạt động thương mại của Việt Nam.

Với sự nỗ lực và sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các cấp, các ngành, các địa phương và doanh nghiệp ngay từ đầu năm, tốc độ tăng trưởng GDP quý I/2018 ước đạt 7,38%, là mức tăng cao nhất trong 10 năm gần đây. Trên cơ sở các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/1/2018 triển khai cụ thể hóa thành 242 nhiệm vụ chủ yếu, giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển KT-XH và kế hoạch đầu tư công năm 2018 cho các bộ, ngành trung ương và địa phương. Các đại biểu cũng đồng tình với 8 nhóm giải pháp trong báo cáo của Chính phủ để triển khai thực hiện trong năm 2018, tuy nhiên cần quan tâm đến công tác dự báo bảo đảm kịp thời, chính xác để chủ động trong công tác điều hành và thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển KT-XH và NSNN trong năm 2018.

Đại biểu Bùi Đặng Dũng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội (ảnh) thông tin cho đại biểu về quyết toán NSNN 2016 là rất quan trọng, cho chúng ta biết quá trình điều hành ngân sách trong niên hạn và là cơ sở để xây dựng dự toán ngân sách và điều hành ngân sách trong các năm tiếp theo. Trong thời gian qua, chúng ta thu không đủ chi phải vay để bảo đảm nhiệm vụ chi, tuy nhiên trong quyết toán NSNN năm 2016, ta còn nợ 81.000 tỷ đồng, trong khi có một số khoản nợ khó đòi, tình hình gian lận, trốn thuế đề nghị Chính phủ cần phải báo cáo rõ với Quốc hội vào kỳ họp cuối năm 2018. Quốc hội đang giám sát về vốn vay ODA, hiện nguồn vay này ưu đãi thấp nhưng đòi hỏi một nguồn vốn đối ứng lớn, đề nghị Chính phủ cần có giải pháp thiết thực để tăng thu NSNN, tăng cường công tác quản lý, điều hành ngân sách để tránh lãng phí trong đầu tư. Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí triển khai còn chậm, đề nghị Chính phủ phải xây dựng kế hoạch triển khai sớm hơn để nâng cao hiệu quả công tác này.

Trong báo cáo phát triển KT-XH năm 2017 (bổ sung) đề nghị tập trung để giải quyết hiệu quả việc khiếu nại, tố cáo của công dân. Đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé, Tỉnh ủy viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách (ảnh) phản ánh cử tri cho rằng Chính phủ điều hành hiện rất “gần dân, sát dân”. Đồng tình với đánh giá trong báo cáo nhưng đề nghị cần làm rõ những nguyên nhân về những kết quả đạt được cũng như những hạn chế trong từng mặt công tác trong công tác điều hành của Chính phủ. Đại biểu cho rằng thời gian qua, việc đầu tư đường “Xuyên á” (đoạn từ thị xã Hà Tiên đến thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang) bị dừng lại đã gây lãng phí, không thể kết nối để phát triển vùng này; trong đầu tư công giai đoạn 2016-2020 Kiên Giang chưa được bố trí vốn đầu tư 16 cống ngăn mặn để phát triển sản xuất, ứng phó với biến đổi khí hậu, đề nghị Chính phủ cần quan tâm bố trí vốn sớm cho tỉnh đầu tư đường xuyên á để kết nối phát triển tỉnh Kiên Giang với các tỉnh lân cận của Vương quốc Campuchia…

Đại biểu Nguyễn Văn Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, ĐBQH tỉnh (ảnh) băn khoăn về cơ chế điều hành hiện nay của người đứng đầu, các trưởng ngành, lãnh đạo địa phương, cơ quan hành chính khi “việc lớn, việc nhỏ đều phải báo cáo Thủ tướng”. Việc cải cách thủ tục hành chính đề nghị Chính phủ cần đánh giá cho sâu sắc hơn vì hiệu quả chưa cao. Việc quản lý tài sản công để xảy ra nhiều thất thoát, lãng phí, đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phải có báo cáo riêng để chấn chỉnh, chống thất thoát trong thời gian tới. Công tác phòng chống tội phạm đã có bước xã hội hóa nhưng cần phải xác định trong giới hạn để không gây lo lắng như vụ các “hiệp sĩ” ở thành phố Hồ Chí Minh vừa qua. Trong khóa 12, Chính phủ đã trình Quốc hội 3 kịch bản chống biến đổi khí hậu nhưng việc triển khai không rõ nét, chỉ mang tính tình huống, chưa thật sự căn cơ, đề nghị Chính phủ cần đánh giá việc triển khai một cách cụ thể hơn. Việc chuyển nguồn trong điều hành NSNN có xu hướng “năm sau cao hơn năm trước” đề nghị Chính phủ cần có giải pháp tích cực để tránh lãng phí trong đầu tư từ nguồn NSNN.

Chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Quốc phòng (sửa đổi).

Thanh Anh
Số lần đọc:60