Bổ sung Bộ luật Hình sự: phù hợp với Hiến pháp mới
Ngày: 04.01.2017
Bộ Tư pháp vừa hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự (BLHS) nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1999. Hội nghị do Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Bộ Trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên, lãnh đạo Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì.

Đến dự có đại diện các cơ quan, tổ chức trung ương và thành phố Hà Nội, lãnh đạo HĐND, UBND, Đoàn ĐBQH, các sở, ngành của các tỉnh, thành phố trong cả nước qua 62 đầu cầu truyền hình. Tại đầu cầu Kiên Giang, hội nghị có Ông Mai Văn Huỳnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Bà Nguyễn Thị Kim Bé - Phó Trưởng đoàn ĐBQH đơn vị tỉnh và Bà Lưu Thị Ngọc Sương - Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh và lãnh đạo sở, ngành tỉnh, UBND một số huyện, thị, thành phố.   

 

Qua 12 năm thi hành BLHS, công tác xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành đã được Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và các Bộ, ngành hữu quan quan tâm, kết quả đã có 06 nghị định của Chính phủ, 07 nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và 17 thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành BLHS được ban hành. Bên cạnh đó, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng cũng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn áp dụng BLHS trong ngành. Những văn bản này đã góp phần đưa các quy định của BLHS vào cuộc sống, bảo đảm sự thống nhất trong áp dụng pháp luật.  

 

Nhìn chung, công tác này được thực hiện khá tốt, quá trình áp dụng các quy định của BLHS trong điều tra, truy tố, xét xử được thực hiện khách quan, toàn diện. Các cơ quan tiến hành tố tụng đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện tốt cơ chế phối hợp với các ban, ngành có liên quan đến hoạt động đấu tranh phòng, chống và xử lý tội phạm, tình trạng xử lý oan sai xảy ra không đáng kể.

 

Theo số liệu thống kê của Cục Thống kê tội phạm và Công nghệ thông tin, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao thì tổng số vụ điều tra, truy tố trên phạm vi toàn quốc từ năm 2000 đến năm 2012 tăng, giảm không đều qua các năm nhưng nhìn chung có xu hướng tăng, ví dụ: năm 2000, số vụ án điều tra là 57.872 vụ, số vụ án truy tố là 41.481 vụ thì đến năm 2006, số vụ án điều tra là 79.186 vụ, số vụ án truy tố là 56.553 vụ và đến năm 2012 thì số vụ án điều tra là 93.621 vụ, số vụ án truy tố là 66.842 vụ.

 

Về công tác xét xử, việc áp dụng các quy định của BLHS trong thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, phát huy hiệu quả, thể hiện tinh thần chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh chống tội phạm thông qua hình phạt nhằm răn đe, giáo dục, cảm hóa, cải tạo người phạm tội trở thành người lương thiện, qua đó bồi dưỡng cho công dân tinh thần, ý thức làm chủ xã hội, tuân thủ pháp luật, chủ động tham gia phòng ngừa và chống tội phạm.

 

Theo số liệu thống kê, từ năm 2000 đến năm 2012, số vụ án đưa ra xét xử ở tòa án nhân dân các cấp về số lượng luôn có xu hướng tăng (bình quân từ trên 2.000 vụ/năm, trừ năm 2010 giảm). Các hành vi phạm tội chủ yếu tập trung vào một số nhóm tội như: xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự con người, tội xâm phạm sở hữu…  

 

Qua thực tiễn có thể khẳng định, bộ luật này đã quy định khá hệ thống, toàn diện các nguyên tắc, chế định chung của chính sách hình sự, đã hình sự hóa được khá nhiều hành vi nguy hiểm cao cho xã hội và xác định hệ thống hình phạt khá toàn diện, khoa học, thực sự là công cụ pháp lý quan trọng, góp phần tích cực vào việc đấu tranh và phòng ngừa tội phạm, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

 

Mặc dù đã có nhiều lần bổ sung, sửa đổi nhưng BLHS vẫn có những bất cập, hạn chế nhất định, trong thực tiễn công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự 12 năm qua cho thấy có 03 loại bất cập, hạn chế đó là trong tổ chức thực hiện BLHS; trong chính các quy định của BLHS; từ đòi hỏi của thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm và yêu cầu hội nhập quốc tế.

 

Các đại biểu tham luận đã đề xuất nhiều vấn đề cần đổi mới, tới đây việc sửa đổi, bổ sung BLHS sẽ được tiến hành với mục đích tạo ra một BLHS mới, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, là công cụ pháp lý sắc bén, hữu hiệu nhằm đấu tranh phòng, chống tội phạm trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, vì sự nghiệp CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế, góp phần bảo vệ chế độ, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ và thúc đẩy nền kinh tế thị trường phát triển đúng hướng, bảo vệ trật tự, an toàn xã hội, tạo môi trường xã hội tốt đẹp hơn.

Văn Mau
Số lần đọc:11