Không phải luật tổ chức bộ máy thì đừng quy định vì sẽ làm tăng tổ chức, biên chế
Ngày: 31.10.2017
Ngày 30.10.2017, Quốc hội đã dành cả ngày để nghe và thảo luận về Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2016. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành phiên thảo luận. Kết thúc thảo luân đã có 47 lượt đại biểu Quốc hội phát biểu ý kiến và tranh luận. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân đã có báo cáo giải trình thêm. Đại biểu Nguyễn Văn Luật (ảnh), Phó Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật, đại biểu Quốc hội tỉnh- Kiên Giang đõ có một số ý kiến đóng góp. Đại biểu đánh giá và tán thành cao báo cáo của Đoàn giám sát và cũng tán thành với nhiều ý kiến của các vị đại biểu đã phát biểu, đồng thời có ý kiến về một số vấn đề:

Thứ nhất, về xác định trách nhiệm của những bất cập, hạn chế trong việc cải cách tổ chức bộ máy hành chính. Báo cáo đã xác định cơ bản rõ trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành trung ương, cấp ủy chính quyền các địa phương và cá nhân người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. Trong đó nêu rõ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong giai đoạn 2011-2016 ngoài các luật về tổ chức bộ máy nhà nước có 18 luật, pháp lệnh chuyên ngành có quy định về tổ chức bộ máy biên chế. Đây được coi là một trong các nguyên nhân chủ quan làm phát sinh tổ chức bộ máy và biên chế hoặc gây khó khăn cho việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy tinh giản biên chế. Đại biểu cho rằng đánh giá như vậy là chính xác với tinh thần nhìn thẳng vào thực trạng hạn chế, cầu thị và khách quan.

Trong phạm vi trách nhiệm của các cơ quan của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội cần làm rõ thêm một số điểm sau: Thực tiễn công tác xây dựng pháp luật cho thấy việc thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh chủ yếu là do cơ quan được phân công chủ trì thẩm tra thực hiện và chủ trì việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, pháp lệnh. Nên nhiều trường hợp còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan khác của Quốc hội trong việc thẩm tra, hoặc việc phối hợp còn mang nặng tính hình thức, chưa bảo đảm tính toàn diện về nội dung thẩm tra, vì chủ yếu là thẩm tra nội dung chính sách chuyên ngành, mà chưa thực sự đi sâu thẩm tra về tổ chức, biên chế cũng như vấn đề tài chính, ngân sách phát sinh. Có trường hợp còn nể nang một chiều nên báo cáo thẩm tra còn thiếu tính phản biện, chưa nêu được các quan điểm khác nhau, trái chiều để đại biểu Quốc hội thảo luận, cho ý kiến.

Về phía cơ quan trình dự án luật, pháp lệnh bao gồm, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan tổ chức khác. Theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì hồ sơ dự án luật, pháp lệnh để thẩm tra phải có báo cáo thẩm định đối với dự án, dự thảo; báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong dự án, dự thảo. Tuy nhiên, trong nhiều hồ sơ dự án, dự thảo, các báo cáo này còn mang nặng tính hình thức, chủ yếu dành nhiều cho chính sách mà thiếu hoặc mờ nhạt về nội dung tổ chức biên chế và tài chính ngân sách.

Báo cáo thẩm định của Hội đồng thẩm định nhiều trường hợp thiếu tính phản biện, còn hình thức, còn nể nang một chiều. Thực trạng này vẫn chưa được khắc phục. Cũng theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì đối với dự án luật, pháp lệnh không do Chính phủ trình thì trước khi trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, cơ quan, tổ chức trình dự án phải gửi hồ sơ để Chính phủ cho ý kiến. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, do bận nhiều công việc nên Chính phủ giao bộ, cơ quan ngang bộ chuẩn bị ý kiến gửi cơ quan, tổ chức trình dự án. Do đó, ý kiến này chưa phải ý kiến của Chính phủ mà là ý kiến của bộ, ngành, do đó chưa bao quát, chưa sâu về tổ chức biên chế cũng như tài chính, ngân sách trong dự án.

Về giải pháp, đại biểu cơ bản tán thành với giải pháp, kiến nghị đã được nêu trong báo cáo của Đoàn giám sát. Góp ý Quốc hội không quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ của các bộ trong một số luật như vừa qua, không lồng ghép các quy định về tổ chức bộ máy trong các luật, pháp lệnh không thuộc lĩnh vực tổ chức bộ máy nhà nước, trừ trường hợp đặc biệt cần thiết liên quan đến quy trình, thủ tục hành chính. Để thực hiện được kiến nghị này, đề nghị Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ 1 số điểm sau đây:

Đối với Chính phủ, khi phân công các bộ, cơ quan ngang bộ chủ trì soạn thảo các dự án luật, pháp lệnh, nếu thấy cần thiết phải quy định về bộ máy biên chế trong dự án đó thì phải thống nhất ý kiến bằng văn bản với Bộ Nội vụ trước khi trình dự án để Chính phủ xem xét, ý kiến bằng văn bản, đây là cơ sở để Quốc hội xem xét khi giám sát. Đề nghị Bộ Tư pháp nâng cao chất lượng thẩm định dự án luật, pháp lệnh trước khi trình Chính phủ, trong đó đặc biệt quan tâm đến vấn đề tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính ngân sách. Cần quan tâm đến việc nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của hội đồng thẩm định theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, tránh hình thức. Trường hợp Chính phủ cho ý kiến đối với các dự án luật, pháp lệnh không do Chính phủ trình. Đề nghị Chính phủ có ý kiến rõ về dự án, tránh tình trạng giao cho bộ, cơ quan ngang bộ trả lời thay. Đối với các dự án luật, pháp lệnh có quy định về tổ chức bộ máy, biên chế, đề nghị Chính phủ trong tờ trình phải báo cáo rõ với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời phải có dự thảo văn bản quy định chi tiết về tổ chức bộ máy, tài chính ngân sách để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội giám sát ngay từ khi xem xét thông qua dự án.

Hai, đối với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị, giao Ủy ban Pháp luật của Quốc hội làm đầu mối tham gia thẩm tra với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội để đảm bảo tính thống nhất trong việc quy định về tổ chức bộ máy và biên chế trong các dự án trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Yêu cầu Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của Quốc hội trong quá trình thẩm tra các dự án, kể từ khi nhận được hồ sơ dự án nếu thấy có vấn đề về tổ chức bộ máy và biên chế thì phải thông báo ngay cho Ủy ban pháp luật để biết, phối hợp tham gia thẩm tra dự án. Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của Quốc hội trong quá trình thẩm tra các dự án phải đánh giá cụ thể về những quy định có khả năng làm phát sinh tổ chức bộ máy biên chế, tài chính ngân sách. Báo cáo thẩm tra phải đảm bảo yêu cầu quy định tại Điều 65 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó phải khắc phục tính hình thức, nể nang, nâng tính phản biện, ý kiến đa chiều, làm cơ sở cho đại biểu Quốc hội thảo luận. Đại biểu cũng kiến nghị với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ủy ban Tài chính ngân sách làm đầu mối tham gia thẩm tra về điều kiện đảm bảo nguồn tài chính ngân sách, tránh làm tăng bội chi ngân sách nhà nước. Đại biểu phân tích them: Mấy phiên thảo luận gần đây và một số dự án luật các đại biểu Quốc hội thảo luận đều cho rằng quy định về tổ chức bộ máy thì sẽ kéo theo vấn đề tài chính ngân sách, trang thiết bị và trả lương cho bộ máy kèm theo. Vấn đề này phải có sự tham gia ngay từ đầu của Ủy ban Tài chính, Ngân sách.

Về dự thảo nghị quyết, đại biểu cơ bản tán thành về những nội dung được thể hiện trong dự thảo và sẽ gửi góp ý cụ thể về đoàn thư ký. Tuy nhiên, những tồn tại, hạn chế trong dự thảo nghị quyết cần bổ sung rõ hơn nữa, nhiều hơn nữa lộ trình về thời gian trong nhiệm kỳ này, từ nay đến năm 2021, đề triển khai thực hiện nghị quyết của Ban chấp hành Hội nghị Trung ương 6 vừa được Tổng Bí thư ký ban hành và Nghị quyết của Quốc hội cho hiệu quả và thực chất.

Thanh Anh (lược ghi)
Số lần đọc:138