Nội dung chất vấn phong phú, đa dạng
Ngày: 31.10.2018
Chiều ngày 30/10/2018, Quốc hội tiếp tục Chất vấn và trả lời chất. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chủ trì điều hành nội dung.

Các đại biểu (ĐB) tiếp tục chất vấn như, việc xử lý đồng bộ giữa cải cách hoàn thiện thể chế kinh tế với cải cách hành chính công; vấn đề chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra; giải pháp nào để kịp thời lập lại kỷ cương trong quản lý và sử dụng đất đai; công trình xây dựng không giấy phép, sai giấy phép và cam kết của Bộ trưởng Bộ Xây dựng để không xảy ra; Chính phủ vẫn còn nợ ngành du lịch quỹ hỗ trợ phát triển du lịch; về tiềm năng, thế mạnh lớn để phát triển ngành công nghiệp dược và công nghiệp y tế Việt Nam; còn 11.714 tội phạm truy nã đang sống nhởn nhơ ngoài pháp luật giải pháp nào căn cơ để chúng ta giảm đi nguy hại đó; công an ở Cần Thơ nhân dịp một doanh nghiệp mua 100 USD không có phép đã khám nhà, tịch thu tài sản được cho là không có nguồn gốc, như vậy có đúng luật pháp hay sai; một số nhà máy thủy điện của làm an sinh xã hội kém, hiệu quả thấp;vi phạm về đấu thầu, vi phạm về chuyển đổi đất đai như hiện nay cần có giải pháp kịp thời ngăn chặn; về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo theo lộ trình Nghị quyết 44 của Chính phủ đến năm 2016 phải ban hành 14 đề án nhưng còn chậm, nguyên nhân?; Đề nghị Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao cho biết giải pháp trong thời gian tới để giải quyết dứt điểm đơn yêu cầu bồi thường?; hoạt động cho vay nặng lãi, tín dụng đen, đòi nợ thuê theo hình thức xã hội đen đang gây hoang mang, bức xúc cho người dân ở một số địa phương, nhất là các khu vực nông thôn; nhiều chính sách hỗ trợ nhưng hợp tác xã nông nghiệp phát triển chưa tương xứng; Bộ trưởng cho biết hướng giải quyết như thế nào đối với số cán bộ y tế làm việc ở y tế xã, phường, thị trấn chưa phải là biên chế để đảm bảo quyền lợi lâu dài cho họ yên tâm công tác và đảm bảo quyền, nghĩa vụ cũng như thi hành nhiệm vụ tốt hơn ở y tế cơ sở; có giải pháp như thế nào để giải quyết bài toán thiếu biên chế giáo viên của các địa phương; trách nhiệm của bộ trong việc chấn chỉnh các chủ đầu tư chiếm đoạt quỹ đầu tư, sử dụng chung của tòa nhà chung cư, gian lận diện tích xây dựng của các chủ đầu tư;Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT; nguyên nhân nợ đọng thuế vẫn còn cao và xu hướng của năm 2018 cao hơn năm 2017; khó khăn về việc tích tụ đất đai để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp sạch, cơ cấu nông sản phẩm theo hướng sản xuất hàng hóa và xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp; những giải pháp trong để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử, tạo ra sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn của các vùng miền; đánh giá việc thí điểm khai thác bô-xít ở Tây Nguyên; phê duyệt đầu tư dự án ODA chậm gây lãng phí…Các Bộ trưởng, Trưởng ngành tham gia trả lời như: Bộ Nội vụ, Bộ Công thương, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Viện kiểm sát NDTC, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng; Bộ Văn hóa - Thể Thao & Du lịch; Bộ Y tế; Bộ Công an… làm rõ những nội dung ĐB đặt ra. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long – ĐB Quốc hội tỉnh (ảnh) đã có phiên trả lời chất vấn và tranh luận của ĐB Bùi Văn Xuyền – ĐB Quốc hội tỉnh Thái Bình.

Kính thưa Chủ tọa kỳ họp, kính thưa Quốc hội,

Câu thứ hai, là câu thi hành án về hành chính, tôi chất vấn Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Năm 2017 chuyển sang năm 2018, 50 việc thi hành án hành chính nhưng đến nay mới thi hành được 22 việc. Đối với Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp còn 151 việc tồn đọng của năm 2018 cũng chưa được thi hành. Xin chất vấn Bộ trưởng, như vậy đối với chính quyền địa phương không chấp hành pháp luật thì hậu quả của nó như thế nào và lý do, nguyên nhân tại sao?.

Lê Thành Long - Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Quốc hội chủ trì phiên chất vấn,

Kính thưa Quốc hội,

Về ý kiến của ĐB Bùi Văn Xuyền, tôi xin phép được báo cáo 3 ý như sau.

Thứ nhất, Luật Tố tụng hành chính có hiệu lực từ ngày 1/7/2016, như vậy bắt đầu từ năm 2017 chúng ta chính thức thực hiện việc này một cách nghiêm túc. Năm 2017, số án là 361 thực hiện được 276, đạt trên 76%, còn 85 án chuyển sang năm 2018. Đến năm 2018 số này tăng đột biến cũng có lý do là ảnh hưởng phát triển kinh tế - xã hội, có những tỉnh con số lên rất lớn, như Thành phố Hồ Chí Minh là 59, Long An là 30, Kiên Giang là 21 v.v... Cộng tất cả số này vào cùng với con số 85 tồn của năm 2017 sang nữa thì năm 2018 lên đến 363 án và chúng ta thực hiện được 139 án, chỉ đạt khoảng 78%, thấp hơn năm 2017. Lý do lùi xuống năm 2018 là vì lúc này Luật Tố tụng hành chính thực sự đi vào cuộc sống. Những án dễ năm 2017 làm, những án chuyển sang năm 2018 là những án khó, đặc biệt là những vụ án liên quan đến đất đai, có đến 90% các vụ án hành chính liên quan đến đất đai.

Thứ hai, về 85 bản án hành chính chuyển từ năm 2017 sang năm 2018 việc này ĐB Lê Thị Nga đã chất vấn Thủ tướng Chính phủ tại kỳ họp thứ 4. Cho đến bây giờ đã thực hiện xong 52/85, trong đó có cả trách nhiệm thi hành của Chủ tịch và Ủy ban nhân dân cũng như của các cơ quan khác, như vậy còn lại là 33/85. Chúng tôi đánh giá đây là một bước chuyển lớn, mặc dù chúng ta chưa làm tuyệt đối được nhưng cũng là bước chuyển lớn và tôi thấy rằng giám sát của Ủy ban Tư pháp cũng như chất vấn của ĐB Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 là một “cú hích” gây áp lực lớn để thực hiện việc này.

Thứ ba, tôi xin báo cáo thi hành án hành chính khác với thi hành án dân sự. Cơ thế thi hành án hành chính là cơ chế tự thi hành. Còn thi hành án dân sự là có cả một cưỡng chế và tất cả những thủ tục kèm theo như vậy. Thi hành án hành chính bây giờ được điều chỉnh bởi Nghị định 71, là trách nhiệm của ngành tư pháp và của hệ thống thi hành án dân sự là chỉ có đôn đốc, theo dõi, ghi chép thôi. Như vậy, thẩm quyền của bộ và của hệ thống thi hành án dân sự cũng rất khẽ khàng như vậy. Sắp tới sẽ tiếp tục có sự theo dõi và ban hành những mẫu thống nhất trong hệ thống. Giải pháp lâu dài là có những chuyển biến nhận thức trong việc lãnh đạo tỉnh chỉ đạo điều hành trực tiếp các công tác của Tổng cục thi hành án, của lãnh đạo bộ xuống các địa phương để đôn đốc thực hiện. Xin cảm ơn Bộ trưởng.

Bùi Văn Xuyền - Thái Bình đăng ký tranh luận.

Kính thưa Quốc hội,

Câu trả lời của Bộ trưởng Lê Thành Long, tôi thấy có vấn đề vì câu hỏi của tôi đặt vấn đề thi hành án hành chính đối với Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Ủy ban nhân dân, 151 án hiện nay còn tồn đọng năm 2018 và 25 bản án năm 2017 tồn đọng chuyển qua năm 2018. Như vậy, chúng ta thấy một cơ quan nhà nước không chấp hành án thì ảnh hưởng như thế nào đối với quyền lợi của người dân được thi hành án, ảnh hưởng như thế nào đối với việc chấp hành tổ chức thi hành pháp luật, chấp hành pháp luật của người dân. Chúng ta là cơ quan nhà nước, đây là vấn đề tôi quan tâm.

Thứ hai, Bộ trưởng nêu thi hành án hành chính phân biệt với các thi hành án khác, có một nghị định quy định rất rảnh rang, hầu như là tự nguyện. Tôi nghĩ có sự phân biệt giữa bản án hành chính với các bản án khác. Cùng nhân danh Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam để tuyên một bản án, một quyết định của tòa án nhưng việc thi hành đối với cơ quan nhà nước lại rảnh rang, lại nhẹ nhàng, tự nguyện, theo dõi, còn thi hành đến đâu thì hay đến đấy. Đối với người dân bị cưỡng chế, thậm chí bị xử tù nếu anh không chấp hành án. Tôi cho việc đó không được và cần phải xem xét để sửa lại nghị định về thi hành án hành chính. Tôi cho rằng đối với cơ quan nhà nước hay đối với công dân thì cũng đều phải bình đẳng trước pháp luật. Tôi nghĩ đối với cơ quan nhà nước cần phải gương mẫu, khó khăn gì chẳng nữa thì cơ quan nhà nước cũng phải thi hành đầu tiên, trước tiên. Nếu không thi hành án dân sự của chúng ta cũng sẽ còn khó khăn gấp bội lần nữa.

Lê Thành Long - Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Kính thưa Quốc hội,

Trước hết, tôi xin ghi nhận các ý kiến của ĐB Bùi Văn Xuyền. Chúng ta đang thi hành hiện giờ là pháp luật hiện hành, chúng ta có Luật Thi hành án dân sự ra đời trước Luật Tố tụng hành chính. Khi Luật Tố tụng hành chính ra đời, Bộ Tư pháp được Chính phủ phân công soạn thảo và trình thông qua Nghị định 71. Như vậy là chúng ta thực hiện theo pháp luật hiện hành, chúng tôi chưa được giao làm việc khác.

Thứ hai, chúng ta cũng phải công nhận một thực tế là có sự khác nhau về vị thế của các cơ quan nhà nước và vị thế của công dân trong các quan hệ pháp luật nói chung. Chúng ta đang tiến tới làm sao tạo sự cân bằng để cùng với xã hội dân chủ, với sự tiến lên và phát triển của các điều kiện kinh tế thì ý thức pháp luật tốt hơn và chúng ta nâng dần vị thế này lên. Nhưng thực tế, các nước cũng như Việt Nam đều có sự mất cân đối.

Điểm thứ ba là trong Nghị định 71 có quy định về trách nhiệm hành chính của những người đứng đầu khi không thực hiện các bản án, quyết định hành chính. Cho đến giờ chúng ta chưa có một cơ chế, trách nhiệm pháp lý nào ngoài trách nhiệm chính trị là có thi hành hay không thi hành, thực hiện tốt hay không tốt trách nhiệm về mặt quản lý, trong đó có công tác thi hành án hành chính. Điều này lâu nay chúng ta đã ý thức rõ và thực tế thi hành có yếu kém so với mặt bằng chung của các thi hành khác.

Hiện nay có rất nhiều biện pháp, tôi nói ví dụ sau khi ĐB Lê Thị Nga chất vấn và Quốc hội đưa vào nghị quyết tại kỳ họp thứ 4, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành ngay một chỉ thị. Phó thủ tướng Trương Hòa Bình phụ trách công tác này cũng ban hành một công văn yêu cầu Bộ Tư pháp thành lập các đoàn đi kiểm tra. Đến nay chúng tôi đang thực hiện và tinh thần này tôi thấy với cơ chế Quốc hội, công luận mà chúng ta ngày càng gây được áp lực, số án hành chính thi hành chuyển từ năm 2017 sang năm 2018 tôi đánh giá là bước tiến lớn. Nếu không có áp lực và các kênh dồn vào khác nhau như vậy cũng khó được thi hành với trách nhiệm của Bộ Tư pháp theo quy định của pháp luật hiện hành. Trong khi được giao những việc khác chúng tôi sẽ làm. Chúng tôi công bố công khai quy trình theo dõi các bản án, ban hành các biểu mẫu, trực tiếp đi kiểm tra. Bản thân tôi đi khoảng 50 tỉnh rồi, làm việc trực tiếp với Thường trực Tỉnh ủy để có kênh báo cáo với Thường trực Tỉnh ủy tình hình như vậy nên có chuyển biến. Về mặt pháp luật chúng ta sẽ tiếp tục có nghiên cứu.

Trong một ngày chất vấn rất sôi động, đã có 36 ĐB chất vấn và 23 ĐB tranh luận và đã có 15 Bộ trưởng, Chánh án Tòa án tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trả lời…

Thanh Anh
Số lần đọc:28