Quốc hội thảo luận dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước
Ngày: 22.11.2017
Ngày 22.11, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020. Kết quả biểu quyết, số đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tham gia biểu quyết là 449, bằng 91,45%; số ĐBQH tán thành 408, bằng 83,10%; số ĐBQH không tán thành 35, bằng 7,13%; số ĐBQH không biểu quyết 06, bằng 1,22%. Như vậy, đa số ĐBQH đã biểu quyết tán thành thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020. Sau đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.

Về khái niệm bí mật nhà nước (BMNN), nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Luật quy định về khái niệm BMNN còn chung chung, đề nghị bổ sung đầy đủ, cụ thể các quy định về nội dung BMNN nhằm tránh lạm dụng, lợi dụng bảo mật để bưng bít thông tin; mở rộng đối với các lĩnh vực khác như: Các hoạt động đối nội, tư pháp, xã hội, văn hóa, giáo dục, môi trường,…

Về phân loại BMNN, nhiều ý kiến nhất trí việc phân loại 03 mức độ (Tuyệt mật, Tối mật và Mật), tuy nhiên, đề nghị đánh giá thêm về tính khả thi của điều này, đặc biệt là cách thức để xác định hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết đối với điều này. Đề nghị định tính rõ ràng hơn về phân loại BMNN làm cơ sở xử lý hành vi vi phạm; xác định ranh giới của các lĩnh vực, mức độ cần được bảo vệ và cụ thể hóa những tiêu chí để phân loại BMNN. Có ý kiến đề nghị sắp xếp thứ tự theo tầm quan trọng của khách thể cần bảo vệ, như lĩnh vực: Chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại,...

Về phạm vi BMNN, nhiều ý kiến cho rằng, quy định như dự thảoLluật là quá rộng, dễ dẫn đến việc lạm dụng BMNN để trục lợi, đồng thời hạn chế quyền tiếp cận thông tin của công dân, nên kế thừa quy định của Pháp lệnh hiện hành. Một số ý kiến đề nghị quy định theo hướng định lượng được yêu cầu cần giữ bí mật hoặc theo hướng giới hạn trong từng lĩnh vực cho phù hợp với tình hình thực tiễn và đảm bảo tính khả thi; đề nghị làm rõ nội hàm cần giữ bí mật; quy định theo hướng từng loại BMNN được công bố ở phạm vi như thế nào, mức độ công bố ra sao. Ý kiến khác đề nghị giới hạn phạm vi BMNN để tránh lãng phí nguồn lực bảo vệ.

Về thời hạn bảo vệ BMNN, nhiều ý kiến nhất trí cần có quy định thời hạn bảo vệ BMNN, tuy nhiên, đề nghị quy định: Tuyệt mật là 40 năm, Tối mật là 30 năm và Mật là 20 năm, có thể được gia hạn nếu xét thấy cần thiết và gia hạn không quá một lần. Ý kiến khác đề nghị quy định: Tuyệt mật là 20 năm, Tối mật là 10 năm, Mật là 5 năm, vì còn có quy định trường hợp gia hạn. Xác định những tài liệu cần quy định bảo vệ vĩnh viễn; cân nhắc những nội dung Tuyệt mật có liên quan đến an ninh, lợi ích quốc gia, dân tộc phải lưu giữ lâu dài thì không công bố thời hạn và cũng không giải mật hoặc quy định thời hạn dài hơn.

Về giải mật, nhiều ý kiến đề nghị quy định cụ thể các trường hợp vì có những trường hợp văn bản mật đương nhiên hết mật nhưng lại chưa được giải mật; quy định nguyên tắc thực hiện giải mật; quy định cụ thể thời gian giải mật đối với từng loại BMNN. Một số ý kiến đề nghị quy định giải mật trong trường hợp các cơ quan không thuộc diện lập danh mục BMNN khi sử dụng BMNN; quy định cụ thể các trường hợp đưa ra khỏi danh mục BMNN; quy định trong dự thảo Luật hoặc trong văn bản hướng dẫn thi hành về những trường hợp xóa bỏ hoặc đưa ra khỏi danh mục BMNN, đồng thời quy định rõ thẩm quyền thành lập Hội đồng giải mật đối với trường hợp này. Đề nghị quy định cụ thể về giải mật đối với trường hợp hết thời hạn bảo mật, đồng thời đề nghị không gia hạn thời hạn bảo vệ BMNN; bổ sung quy định về giải mật khi BMNN đã được cơ quan, tổ chức, cá nhân công bố công khai. Có ý kiến cho rằng, không nên giao người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan tổ chức tạo ra BMNN quyết định giải mật, đề nghị quy định cơ quan có thẩm quyền xác định danh mục BMNN thì có thẩm quyền giải mật,… Ngoài ra, các ĐBQH còn thảo luận về danh BMNN; gia hạn thời hạn bảo vệ BMNN; tiêu hủy bí mật nhà nước,…

Chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt./.

Nguyễn Dư
Số lần đọc:220